Ten sam produkt w Biedronce, różny skład na półce – o co chodzi?

Identyczna etykieta, inny skład – klienci Biedronki w szoku

Wyobraźcie sobie sytuację: idziecie do Biedronki po sprawdzoną śmietankę, którą kupujecie od lat. Opakowanie wygląda znajomo, cena ta sama, nazwa bez zmian. Ale czy ktoś z Was zerknął kiedyś na skład? Okazuje się, że nie zawsze to, co na pierwszy rzut oka wydaje się identycznym produktem, rzeczywiście nim jest. Ostatnio temat ten mocno rozgrzał dyskusje w mediach społecznościowych. Klienci zauważyli, że śmietanka 30% "Mleczna Dolina" w jednej części Polski to tylko śmietanka, zaś w innym regionie – już z dodatkiem karagenu i białka mleka.

Zaskoczenie? Jak najbardziej. W końcu przyzwyczailiśmy się, że produkt to produkt – powinien smakować i wyglądać tak samo niezależnie od miasta czy województwa. Tymczasem rzeczywistość bywa bardziej skomplikowana.

Skąd te różnice? Głos sieci i trend "clean label"

Pojawia się pytanie: czemu sieci takie jak Biedronka czy Lidl decydują się na takie zagrania? Przecież to trochę ryzykowne – zaufanie klientów nie bierze się znikąd. Odpowiedź jest mniej oczywista, niż mogłoby się wydawać. Przedstawiciele Biedronki tłumaczą, że chodzi o badania konsumenckie oraz testowanie trendu "czystej etykiety" (czyli tzw. clean label). W praktyce oznacza to prostszy skład, mniej dodatków, bardziej naturalnie. Śmietanka bez karagenu dostępna jest tylko w wybranych sklepach, by sprawdzić, czy klienci rzeczywiście tego chcą.

Z jednej strony to zrozumiałe – moda na zdrowe jedzenie i prosty skład nie słabnie. Konsumenci coraz częściej czytają etykiety, a dodatki typu karagen czy wzmacniacze smaku przestają być mile widziane. Sieci eksperymentują więc, by nie zostać w tyle za oczekiwaniami. Z drugiej jednak strony – czy nie powinno być jasnej informacji na froncie opakowania, że skład się zmienił? W końcu nie każdy pamięta, by czytać drobny druk.

Lidl też nie jest bez winy

Podobne historie wyłapali klienci Lidla. Tutaj również pojawiają się produkty, które – mimo identycznej szaty graficznej – mają różne składy w zależności od pojemności opakowania czy regionu. Sieć tłumaczy to współpracą z wieloma dostawcami i odmiennymi technologiami produkcji. Utrzymanie identycznej receptury nie zawsze jest możliwe.

Co na to prawo? Czy klient jest bezbronny?

W tej całej układance pojawia się jeszcze pytanie o przepisy. Czy sieci mogą sobie tak po prostu żonglować składami pod tą samą marką? Unijna dyrektywa Omnibus mówi jasno: oferowanie tego samego produktu o innym składzie w różnych krajach UE jest zabronione, jeśli nie ma ku temu uzasadnienia. A Polska? Tutaj sprawa jest mniej klarowna. Jeśli klient poczuje się oszukany, może zgłosić skargę do UOKiK lub Inspekcji Handlowej, a nawet próbować swoich sił w sądzie. Ale – jak to bywa – wyrok nie jest wcale pewny. Przepisy pozostawiają sporo miejsca na interpretację.

Mówiąc wprost: póki co, to konsument musi być czujny. Czytać etykiety, porównywać składy, nie dać się zmylić identycznej grafice czy nazwie produktu. Trochę to frustrujące, ale chyba powoli przyzwyczajamy się do tego, że zakupy wymagają coraz większej uważności.

Dla kogo czysta etykieta, dla kogo karagen?

W praktyce – to, co dla jednych jest zaletą (prosty skład, brak dodatków), dla innych może być wadą. Karagen, który wzbudza emocje, to legalny dodatek do żywności, stosowany m.in. dla poprawy konsystencji. Jest bezpieczny w dopuszczonych ilościach, ale nie każdemu pasuje w domowym serniku czy bitej śmietanie. Podobnie z dodatkiem białka mleka – część osób unika zbędnych składników.

Z drugiej strony, śmietanka bez karagenu może szybciej się rozwarstwiać, nie zawsze sprawdzi się w każdej kuchennej sytuacji. Sieci testują więc różne wersje, próbując znaleźć złoty środek.

Zakupy w Biedronce i Lidlu – na co warto uważać?

Robiąc zakupy w Biedronce czy Lidlu, można się zdziwić. Niby ten sam produkt, a jednak coś nie gra. Jak sobie z tym radzić? Kilka prostych wskazówek:

• Zaglądaj na etykietę. Nawet jeśli opakowanie wygląda znajomo, rzuć okiem na skład. Szczególnie, jeśli planujesz użyć produktu do wypieków albo dla osoby na diecie eliminacyjnej.
• Porównuj między sklepami. Czasem warto zajrzeć do innej sieci – różnice potrafią być naprawdę spore.
• Nie bój się pytać. Masz wątpliwości? Obsługa sklepu powinna wiedzieć, skąd pochodzi dany produkt i co dokładnie zawiera.
• Zgłaszaj niejasności. Jeśli czujesz, że zostałeś wprowadzony w błąd, masz prawo zgłosić to do odpowiednich urzędów.

Skąd ten trend i dokąd nas zaprowadzi?

Można się zżymać na sieci, ale z drugiej strony – to właśnie dzięki rosnącej świadomości konsumentów dzieją się takie zmiany. Polacy coraz częściej sięgają po produkty z krótkim składem, a sieci próbują wyjść naprzeciw tym oczekiwaniom (czasem mniej lub bardziej udolnie). Możliwe, że w najbliższych latach takie testowanie "czystej etykiety" stanie się standardem. Ale póki co, warto być czujnym i nie przyjmować na słowo, że "to ta sama śmietanka co zawsze".

Czy to koniec świata? Raczej nie. Ale historia ze śmietanką pokazuje, że nawet w codziennych zakupach można się nieźle zdziwić. I że czasem warto poświęcić te 20 sekund na przeczytanie etykiety, nawet jeśli kolejka za plecami zaczyna się niecierpliwić.